Το δικαίωμα σε ετήσια άδεια
Η ετήσια άδεια αναψυχής είναι αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα κάθε εργαζόμενου — δεν μπορεί να εξαγοραστεί με χρήμα ενώ η σχέση εργασίας είναι ενεργή (εκτός εάν η σύμβαση λυθεί ή ο εργοδότης δεν χορήγησε την άδεια εντός της νόμιμης προθεσμίας). Διέπεται πρωτίστως από τον Α.Ν. 539/1945 όπως τροποποιήθηκε από τον Ν. 4808/2021.
Η άδεια δεν αφαιρείται από ασθένεια, εγκυμοσύνη ή δημόσιες υποχρεώσεις: αν αρρωστήσεις κατά τη διάρκεια της άδειας, οι ημέρες ασθένειας δεν μετρούν ως ημέρες αδείας.
Πίνακας ετήσιας άδειας ανά χρόνια υπηρεσίας
| Χρόνια υπηρεσίας | 5ήμερη εβδομάδα | 6ήμερη εβδομάδα |
|---|---|---|
| 1ο ημερολογιακό έτος (αναλογικά) | 20 (pro-rata) | 24 (pro-rata) |
| 2ο ημερολογιακό έτος | 21 ημέρες | 25 ημέρες |
| 3ο–9ο ημερολογιακό έτος | 22 ημέρες | 26 ημέρες |
| 10 χρόνια (ίδιος εργοδότης) ή 12 χρόνια (οποιοσδήποτε) | 25 ημέρες | 30 ημέρες |
| 25 χρόνια συνολικής εργασίας | 26 ημέρες | 31 ημέρες |
Πότε πρέπει να χορηγηθεί η άδεια
Η ετήσια άδεια πρέπει κανονικά να χορηγηθεί εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους. Ωστόσο, ο Ν. 4808/2021 επιτρέπει τη μεταφορά της μέχρι 31 Μαρτίου του επόμενου έτους. Αν έως τότε δεν χορηγηθεί από τον εργοδότη (λόγω εργασιακών αναγκών), ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση ίση με τις αποδοχές των ημερών άδειας προσαυξημένες κατά 100%.
Αν η σχέση εργασίας λυθεί πριν ληφθεί η άδεια, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση για τις μη ληφθείσες ημέρες.
Επίδομα άδειας
Παράλληλα με τις ημέρες άδειας, ο εργαζόμενος δικαιούται επίδομα άδειας — πρακτικά το ήμισυ του μηνιαίου μισθού (=2 εβδομάδες αποδοχών) το οποίο αποτελεί ουσιαστικά μέρος του 14μηνου μισθολογίου. Το επίδομα καταβάλλεται πριν ή κατά τη λήψη της άδειας. Αν η άδεια δεν ληφθεί, το επίδομα καταβάλλεται μαζί με την αποζημίωση.
Δικαιώματα κατά την άδεια
Κατά τη διάρκεια της ετήσιας άδειας ο εργαζόμενος δεν μπορεί να απολυθεί. Επίσης, η άδεια αναστέλλεται αυτόματα αν εμφανιστεί ασθένεια — προϋποθέτει ωστόσο ιατρική γνωμάτευση και ενημέρωση του εργοδότη.
Για εργοδότες
Ο εργοδότης ορίζει τον χρόνο χορήγησης της άδειας λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες της επιχείρησης αλλά και τις επιθυμίες του εργαζόμενου. Η άδεια δεν χορηγείται αθρόα σε όλους την ίδια στιγμή — ο προγραμματισμός γίνεται κατά τη διάρκεια του έτους. Η καταγραφή της άδειας στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ είναι υποχρεωτική.
Πηγή: ΣΕΠΕ — Ετήσια Άδεια · ΚΕ.Π.Ε.Α./ΓΣΕΕ