Τι είναι το ΣΕΠΕ
Το ΣΕΠΕ (Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας, τώρα Επιθεώρηση Εργασίας) είναι κυβερνητική υπηρεσία που λειτουργεί υπό το Υπουργείο Εργασίας. Ελέγχει τις παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας στον ιδιωτικό τομέα. Έχει περιφερειακά τμήματα σε όλη την Ελλάδα και διατηρεί ηλεκτρονικό σύστημα καταγγελιών διαθέσιμο 24/7.
Τι μπορεί να εξετάσει το ΣΕΠΕ: ανεξόφλητες αποδοχές, αδήλωτες υπερωρίες, παράνομη απόλυση, παρενόχληση, παραβάσεις ΕΡΓΑΝΗ, παραβάσεις ΥΑΕ, ανεπαρκή Μέσα Ατομικής Προστασίας, παραβάσεις συμβάσεων εργασίας, μη καταγραφή σε ασφάλιση.
Ποιες παραβάσεις μπορούν να καταγγελθούν
| Κατηγορία παράβασης | Παραδείγματα |
|---|---|
| Ανεξόφλητες αποδοχές | Όψιμος μισθός, μη πληρωμή δώρων ή τριετιών |
| Αδήλωτες υπερωρίες | Εργασία πέρα από το ωράριο χωρίς δήλωση στην ΕΡΓΑΝΗ |
| Απόλυση χωρίς διαδικασία | Δεν κατατέθηκε έγγραφη δήλωση, δεν υπάρχει ΕΡΓΑΝΗ καταχώριση |
| Παρενόχληση & βία | Ψυχολογική κακοποίηση, σεξουαλική παρενόχληση |
| Παραβάσεις ΥΑΕ | Ελλειπής προστασία, έλλειψη γιατρού εργασίας, χαμένη ΓΕΚ |
| Ανεπαρκή προστασία | Δεν παρέχονται ΜΑΠ, έλλειψη εκπαίδευσης ασφάλειας |
| Διακρίσεις | Σε λόγω φύλου, εθνικότητας, θρησκείας, ηλικίας |
Καταγγελία online μέσω epe.gov.gr
Βήμα 1: Πρόσβαση. Μπες στο epe.gov.gr. Το σύστημα είναι ανοιχτό 24/7 και δεν απαιτεί χρήσιμερο (username) — μπορείς να υποβάλεις ανώνυμη καταγγελία.
Βήμα 2: Συμπλήρωση φόρμας. Επέλεξε τον τύπο παράβασης (ανεξόφλητες αποδοχές, υπερωρίες κ.λπ.). Γράψε λεπτομέρειες: όνομα επιχείρησης, ήμερες/ώρες, ποσά, τι συνέβη ακριβώς. Κόλλησε όσο το δυνατόν περισσότερες αποδείξεις (payslips, ΕΡΓΑΝΗ εκτυπώσεις, εξαιρετικά σημαντικά emails, μηνύματα).
Βήμα 3: Επιλογή ανωνυμίας ή όχι. Αν θέλεις να δώσεις τα στοιχεία σου (όνομα, τηλέφωνο, email), το ΣΕΠΕ μπορεί να σε ενημερώσει περί της εξέλιξης. Αν προτιμάς ανωνυμία, η καταγγελία εξακολουθεί να διεξάγεται κανονικά αλλά δεν θα χρησιμοποιηθεί το όνομά σου. Και στα δύο cases, ο νόμος (Ν. 4808/2021) σε προστατεύει από αντίποινα.
Βήμα 4: Υποβολή. Κάνε κλικ «Υποβολή Καταγγελίας». Θα λάβεις αναφορά αριθμού αναφοράς (reference number) — φύλαξε το για τις ημέρες που θα ακολουθήσουν.
Καταγγελία προσωπικά
Πού: Στο περιφερειακό γραφείο του ΣΕΠΕ. Δες τη λίστα εδώ.
Τι να φέρεις: Έγγραφη δήλωση ή πληροφορίες (δεν έχει σταθερό έντυπο), ταυτότητα, ΑΜΚΑ, αντιγράφη συμβάσεως εργασίας, payslips, ΕΡΓΑΝΗ εκτυπώσεις, emails, μηνύματα, φωτογραφίες αν υπάρχουν.
Χρόνος: Κανονικό ωράριο γραφείων (συνήθως Δευτέρα-Παρασκευή, 08:00–15:00).
Έγγραφα και αποδείξεις που χρειάζονται
Όσα περισσότερα στοιχεία έχεις, τόσο ισχυρότερη η καταγγελία σου. Εδώ είναι τα πιο σημαντικά:
- Σύμβαση εργασίας: Αν υπάρχει γραπτή, φέρε την. Αν όχι, σημείωσε ότι δεν δόθηκε.
- Δελτία μισθοδοσίας: Όσα πιο πρόσφατα έχεις. Θα δείξουν τον μισθό που έλαβες σε σχέση με αυτόν που θα έπρεπε να έχεις λάβει.
- ΕΡΓΑΝΗ εκτυπώσεις: Το δικό σου αποτύπωμα δεδομένων ώρας εργασίας. Δες τη σύγκριση ανάμεσα στο που δηλώθηκαν υπερωρίες και όσες πραγματικά έκανες.
- Emails, SMS, μηνύματα WhatsApp: Αν ο εργοδότης σου ζήτησε να δουλέψεις παραπάνω ώρες ή έκανε αναφορές στις αποδοχές σου, φέρε τα μηνύματα.
- Μάρτυρες: Συγκάτοικοι εργαζόμενοι που μπορούν να επιβεβαιώσουν. Δώσε τα στοιχεία τους και τι θα δηλώσουν.
- Ιατρικά έγγραφα: Αν υπήρξε περιστατικό βίας ή παρενόχλησης που επηρέασε την υγεία σου, φέρε εκθέσεις γιατρών.
- Φωτογραφίες: Αν υπάρχουν χώροι εργασίας χωρίς προστασία, ανεπαρκή φωτισμό κ.λπ., τραβήξε φωτογραφίες.
Η διαδικασία μετά την καταγγελία
Ημέρα 1–7: Το ΣΕΠΕ λαμβάνει και καταχωρεί την καταγγελία. Εσού, τίποτα δεν χρειάζεται να κάνεις.
Εβδομάδα 1–3: Ο επιθεωρητής εργασίας αποστέλλει κλήση (συνήθως με email) στον εργοδότη για να παρουσιάσει τα στοιχεία του. Ο εργοδότης έχει συνήθως 3–7 μέρες να απαντήσει.
Εβδομάδα 2–4: Ο επιθεωρητής μπορεί να κάνει έλεγχο επί τόπου (ημερομίσθιο ή αναφερόμενες ώρες εργασίας) ή να ζητήσει πρόσθετα έγγραφα από τη δική σου πλευρά.
Εβδομάδα 4–6: Καταμέτρηση και ολοκλήρωση. Αν βρεθεί παράβαση, το ΣΕΠΕ εκδίδει διορθωτικό διάταγμα (προστάγματα προς τον εργοδότη) και πρόστιμο (€1.000–€10.500 ανά παράβαση — περισσότερες παραβάσεις = αθροιστικά πρόστιμα).
Πρόστιμα εργοδότη
Ενδεικτικά ποσά προστίμων ΣΕΠΕ (μπορούν να ποικίλουν ανάλογα με τη σοβαρότητα και την επανάληψη):
- Αδήλωτες υπερωρίες: €3.000–€10.500 ανά εργαζόμενο
- Ανεξόφλητες αποδοχές: €2.000–€8.000
- Παραβάσεις σύμβασης: €1.500–€5.000
- Ελλειπής ΥΑΕ (ΓΕΚ, τεχνικός ασφαλείας): €2.000–€6.000
- Παρενόχληση (χωρίς εσωτερική πολιτική σε εταιρεία 21+): €2.500–€10.500
Ειδική περίπτωση: Άκυρη απόλυση
Αν απολύθηκες χωρίς γραπτή δήλωση, ή η απόλυση δεν καταχωρήθηκε στην ΕΡΓΑΝΗ εντός 4 εργάσιμων ημερών, η απόλυσή σου θεωρείται άκυρη. Μπορείς να καταγγείλεις και παράλληλα να ξεκινήσεις αγωγή ακυρότητας στα δικαστήρια. Το ΣΕΠΕ θα ζητήσει από τον εργοδότη να αποδείξει ότι ακολούθησε τη σωστή διαδικασία.
Προστασία από αντίποινα
Ο Ν. 4808/2021 απαγορεύει αντίποινα κατά όσων κάνουν καταγγελία. Αν ο εργοδότης σε απολύσει, δε σε δώσει ημέρες, σε μετατάξει σε χειρότερη θέση, ή σε απειλήσει μετά την καταγγελία, θεωρείται αυτόματα άκυρη η απόλυση και έχεις δικαίωμα στην αποζημίωση για ηθική βλάβη.
Πηγή: Πύλη Καταγγελιών epe.gov.gr · ΣΕΠΕ · Υπουργείο Εργασίας