Το μπλοκάκι: τι είναι και γιατί χρειάζεται
Στην Ελλάδα, το «μπλοκάκι» είναι η εντολή δελτίου παροχής υπηρεσιών (δηλαδή ένα τιμολόγιο) που εκδίδει κάποιος που εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας. Αυτό τον κάνει να μην είναι μισθωτός, αλλά αυτοαπασχολούμενος. Η κατάσταση ως αυτοαπασχολούμενος έχει φορολογικές και κοινωνικές συνέπειες, και γι' αυτό οι ελληνικές αρχές απαιτούν ειδική εγγραφή.
Τα δύο κύρια στοιχεία που χρειάζεσαι είναι:
- Δήλωση έναρξης επιτηδεύματος στην ΑΑΔΕ — για να έχεις φορολογικό αριθμό και ΑΦΜ
- Εγγραφή στην ΕΦΚΑ — για κοινωνική ασφάλιση (σύνταξη, υγειονομική περίθαλψη)
Βήμα 1: Δήλωση έναρξης επιτηδεύματος στην ΑΑΔΕ
Αυτό είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα. Γίνεται εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE (myaade.aade.gr). Δεν χρειάζεσαι επίσκεψη στο φυσικό γραφείο της ΑΑΔΕ.
Πώς να το κάνεις:
1. Δημιούργησε λογαριασμό ή συνδέσου στο myAADE με τα στοιχεία σου (ΑΦΜ και κωδικό πρόσβασης).
2. Πλοήγησης στη δήλωση έναρξης — θα βρεις ένα βήμα με τίτλο "Έναρξη επιτηδεύματος" ή "Νέα δήλωση".
3. Συμπληρώνεις:
- Πλήρη στοιχεία σου (όνομα, διεύθυνση κατοικίας, νομιμότητα)
- Τόπος άσκησης επιτηδεύματος (η διεύθυνση όπου θα δουλεύεις — μπορεί να είναι το σπίτι σου)
- ΚΑΔ (Κωδικός Αλφαβητικής Ταξινόμησης) — ο κωδικός του είδους εργασίας σου (δες παρακάτω)
- Ημερομηνία έναρξης (συνήθως η ημερομηνία που καταθέτεις τη δήλωση ή προηγούμενη)
4. Υποβάλλεις τη δήλωση ηλεκτρονικά. Θα λάβεις άμεσα ένα e-mail επιβεβαίωσης και έναν αριθμό αναφοράς.
Ποια ΚΑΔ να επιλέξεις;
Το ΚΑΔ είναι κρίσιμο — δεν είναι απλώς διοικητική κατηγορία. Κάποιες ΚΑΔ έχουν διαφορετική φορολογία, διαφορετική κατηγορία ΕΦΚΑ (που επηρεάζει τις εισφορές), και διαφορετικές υποχρεώσεις. Ενδεικτικά μερικές κοινές ΚΑΔ για έργα που συχνά τιμολογούνται με δελτίο παροχής υπηρεσιών:
- 62.01.11.01 — Δραστηριότητες σχεδίασης και ανάπτυξης λογισμικού (developers, software engineers)
- 74.90.20.01 — Λοιπές δραστηριότητες επαγγελματικής, επιστημονικής και τεχνικής συμβουλής
- 85.59.13.01 — Λοιπές δραστηριότητες εκπαίδευσης (δάσκαλοι, καθηγητές ιδιωτικών μαθημάτων, κοάχ)
- 72.10.10.00 — Δραστηριότητες ανάπτυξης και έρευνας (research, innovation)
- 73.11.10.00 — Δραστηριότητες διαφημιστικών γραφείων (marketing, graphic design, copywriting)
- 82.99.09.01 — Λοιπές δραστηριότητες παροχής συμβουλών εταιρειών και επιχειρηματικής διαχείρισης
Δεν μπορούμε να σου δώσουμε την ακριβή ΚΑΔ χωρίς να γνωρίζουμε το είδος της δουλειάς σου. Βρες το σωστό ΚΑΔ στο site της ΑΑΔΕ (aade.gr) ή ρώτα έναν λογιστή. Η λάθος ΚΑΔ μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα αργότερα.
Βήμα 2: Εγγραφή στην ΕΦΚΑ
Αφού ολοκληρώσεις τη δήλωση στην ΑΑΔΕ, χρειάζεσαι να εγγραφείς στην ΕΦΚΑ (Ενιαίο Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης) για να είσαι κάλυπτος για σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη.
Πώς:
1. Πήγαινε στο myEFKA (efka.gov.gr) ή προσωπικά σε ένα γραφείο ΕΦΚΑ.
2. Θα χρειαστούν: Ο αριθμός αναφοράς της δήλωσης ΑΑΔΕ σου, το ΑΦΜ σου, και πληροφορίες για το ΚΑΔ.
3. Θα σε ρωτήσουν σε ποια κατηγορία ασφαλισμένων θες να εγγραφείς. Αυτό είναι σημαντικό.
Κατηγορίες ΕΦΚΑ για αυτοαπασχολούμενους
Υπάρχουν 6 κατηγορίες ασφαλισμένων αυτοαπασχολούμενων, και η κατηγορία σου προσδιορίζει τις μηνιαίες εισφορές και τι παίρνεις (σύνταξη, υγειονομική περίθαλψη). Καθεμία κατηγορία έχει διαφορετικό κόστος και διαφορετικό όφελος. Πρόσεχε:
- Κατηγορία 1 (πλήρης επιτηδευματίας): Υψηλότερες εισφορές (~25–30% ενδεικτικά), αλλά πλήρη δικαιώματα (σύνταξη, ασθένεια, μητρότητα).
- Κατηγορία 2–6 (μειωμένα δικαιώματα): Χαμηλότερες εισφορές, αλλά περιορισμένα δικαιώματα ή χαμηλότερη σύνταξη. Συχνά για δεύτερη δραστηριότητα ή για όσους έχουν ήδη κύρια εργασία.
Επίλεξε την κατηγορία που ταιριάζει στη δική σου κατάσταση. Η Κατηγορία 1 είναι σωστή αν η μπλοκάκι δουλειά είναι η κύρια σου εργασία.
Βήμα 3: Λογιστής και ΜΥΦ/POS
Δεν είναι υποχρεωτικό να έχεις λογιστή, αλλά συνιστάται πολύ. Γιατί;
- Τα τιμολόγια και η φορολογία έχουν πολλές λεπτομέρειες
- Αν κάνεις λάθος, μπορεί να χρωστήσεις πολλά χρήματα σε φόρους και προστίμων
- Ένας λογιστής κοστίζει ~€50–150/μήνα και αποφεύγει πολύ μεγαλύτερα κόστη
ΜΥΦ (Μηχάνημα Ταμειακό με Ψηφιακή Ταινία)
Για ορισμένα επαγγέλματα (κυρίως τα πού έχουν άμεση επαφή με πελάτες, όπως καταστήματα λιανικής, κομμωτήρια, κ.λ.π.), απαιτείται ένα ΜΥΦ ή ένας ηλεκτρονικός μετρητής (POS). Αν δεν έχεις φυσική πώληση προς πελάτη (π.χ. είσαι developer που στέλνει τιμολόγια), μάλλον δεν θα χρειαστεί. Συμβουλέψου τον λογιστή σου για το αν χρειάζεσαι.
Βήμα 4: Σύστημα myDATA
Κάθε τιμολόγιο που εκδίδεις πρέπει να αναφέρεται στην ΑΑΔΕ μέσω του συστήματος myDATA. Αυτό είναι υποχρεωτικό.
Πώς:
1. Συνδέσου στο myDATA (aade.gr) με τα ίδια στοιχεία που χρησιμοποιούσες για την δήλωση έναρξης.
2. Εκδίδεις ένα τιμολόγιο είτε:
- Χειροκίνητα στο myDATA (αργό, για λίγα τιμολόγια)
- Μέσω λογιστικού λογισμικού που είναι συνδεδεμένο με το myDATA (συνιστάται)
- Μέσω λογιστή (κάνει αυτή δουλειά για σένα)
3. Κάθε τιμολόγιο περιλαμβάνει: Αριθμό σειράς, ημερομηνία, ποσό, περιγραφή υπηρεσίας, ΑΦΜ δικό σου και του πελάτη (αν έχει), ποσοστό ΦΠΑ (αν ισχύει).
4. Το τιμολόγιο αποστέλλεται ηλεκτρονικά στον πελάτη και στην ΑΑΔΕ ταυτόχρονα.
Βήμα 5: Πρώτα τιμολόγια και παρακολούθηση
Μετά τα προηγούμενα βήματα, είσαι έτοιμος να εκδώσεις το πρώτο σου τιμολόγιο. Μερικές σημαντικές σημειώσεις:
- Διατήρησε αντίγραφα όλων των τιμολογίων που εκδίδεις — για τις φορολογικές δηλώσεις.
- Παρακολούθησε τα έσοδά σου — μήνα με μήνα, για να ξέρεις τι θα χρωστάς φόρων και ΕΦΚΑ.
- Κράτησε αποδείξεις για έξοδα σχετικά με τη δουλειά σου (τόκοι, ηλεκτρική ενέργεια, λογισμικό, κ.λ.π.) — μπορούν να αφαιρεθούν από το έσοδό σου.
Βήμα 6: Αιτήσεις για ΦΠΑ (αν απαιτείται)
Αν τα ετήσια έσοδά σου ξεπερνούν τα €10.000 περίπου, ενδέχεται να χρειαστείς να εγγραφείς για ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι θα προσθέτεις ΦΠΑ (24% ενδεικτικά) στα τιμολόγιά σου και θα αποδίδεις στο κράτος τις συγκεντρώσεις. Ρώτα τον λογιστή σου για το αν χρειάζεσαι.
Χρονοδιάγραμμα
| Βήμα | Δράση | Χρόνος |
|---|---|---|
| 1 | myAADE δήλωση έναρξης | 1–2 ώρες (+ 1–2 εργάσιμες) |
| 2 | Εγγραφή ΕΦΚΑ | 1 εργάσιμη (αν ηλεκτρονικά) |
| 3 | Επιλογή λογιστή (προαιρετικό) | 1–3 ημέρες |
| 4 | Σύνδεση myDATA / λογισμικό | 1–2 ημέρες |
| 5 | Εκδοχή πρώτου τιμολογίου | Αμέσως |
Συνολική διάρκεια: 2–3 εβδομάδες.
Κόστη
Πόσο κοστίζει;
- Δήλωση ΑΑΔΕ: Δωρεάν
- Εγγραφή ΕΦΚΑ: Δωρεάν
- Λογιστής (προαιρετικό): €50–150/μήνα (ή €600–1.800/έτος)
- ΜΥΦ/POS (αν απαιτείται): €100–300 εγκατάστασης + €20–50/μήνα
- Λογισμικό λογιστικής: Δωρεάν έως €100/έτος
Τσέκ λίστα: Έχεις τα πάντα έτοιμα;
- Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ)
- Διεύθυνση κατοικίας και τόπος εργασίας
- Σωστό ΚΑΔ για τη δουλειά σου
- Λογαριασμός myAADE
- Λογαριασμός myEFKA ή επίσκεψη γραφείου ΕΦΚΑ
- Λογιστής (προαιρετικό αλλά συνιστάται)
- Λογισμικό τιμολόγησης ή σύνδεση myDATA
- ΜΥΦ/POS (αν απαιτείται)