Οι πρώτες 48 ώρες
Μην πάρεις μεγάλες αποφάσεις πάνω στο σοκ. Μην απαντήσεις παρορμητικά, μην στείλεις θυμωμένα μηνύματα και μην πιέσεις τον εαυτό σου να «γίνει αμέσως παραγωγικός». Την πρώτη στιγμή προέχει να καταλάβεις τι ακριβώς συνέβη και να κρατήσεις ό,τι χρειάζεσαι.
Μάζεψε ό,τι είναι δικό σου και νόμιμο να κρατήσεις. Προσωπικά δείγματα δουλειάς, βεβαιώσεις, εκτυπώσεις αποδοχών, στοιχεία επικοινωνίας ανθρώπων με τους οποίους συνεργάστηκες. Όχι εμπιστευτικά αρχεία της εταιρείας, όχι εσωτερικά δεδομένα.
Κατέγραψε τα βασικά γεγονότα. Ημερομηνία, τι ακριβώς σου είπαν, ποια έγγραφα πήρες, τι υπογράφηκε και τι όχι. Αυτές οι λεπτομέρειες ξεχνιούνται εύκολα όταν πέσει η ένταση.
Τα βασικά πρακτικά και νομικά
Μετά την απόλυση, χρειάζεται να δεις ήρεμα αν η διαδικασία έγινε σωστά και αν έχουν υπολογιστεί σωστά όσα δικαιούσαι. Αν υπάρχει αμφιβολία, μη βασιστείς σε προφορικές εξηγήσεις. Μίλα με εργατολόγο ή με κάποιον που ξέρει εργατικά θέματα στην πράξη.
Τι ελέγχεις:
• αν σου δόθηκαν σωστά τα σχετικά έγγραφα,
• αν έχει υπολογιστεί η νόμιμη αποζημίωση όπου υπάρχει,
• αν έχουν ληφθεί υπόψη άδεια, δώρα ή άλλες οφειλές,
• αν υπάρχει οτιδήποτε που θέλει άμεση νομική αντίδραση.
Στις εργατικές διαφορές οι προθεσμίες μετράνε. Αν θεωρείς ότι υπάρχει πρόβλημα με το κύρος της απόλυσης ή με χρήματα που οφείλονται, μην το αφήσεις «για αργότερα».
Επίδομα ανεργίας και ΔΥΠΑ
Αν δικαιούσαι τακτική επιδότηση ανεργίας, μην το καθυστερήσεις. Η αίτηση υποβάλλεται μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία και η βασική πρακτική κίνηση είναι να οργανωθείς άμεσα με τη ΔΥΠΑ.
Το αν δικαιούσαι επίδομα και για πόσο διάστημα εξαρτάται από ημέρες ασφάλισης, ιστορικό απασχόλησης και άλλες προϋποθέσεις. Το ποσό και η διάρκεια δεν είναι ίδια για όλους. Γι' αυτό έχει νόημα να κοιτάξεις τα επίσημα στοιχεία της ΔΥΠΑ και να μη στηριχθείς σε ό,τι «άκουσες» από τρίτους.
Πρακτικά: μην περιμένεις να οργανωθεί η ψυχολογία σου για να κάνεις τα διοικητικά. Αυτά πρέπει να μπουν νωρίς σε σειρά.
Οικονομικός υπολογισμός
Το πρώτο πραγματικό ερώτημα είναι πόσο χρόνο αγοράζεις. Δηλαδή: για πόσους μήνες μπορείς να κινηθείς χωρίς να δεχτείς την πρώτη πρόχειρη λύση;
Βάλε κάτω:
• αποζημίωση ή άλλα ποσά που θα λάβεις,
• πιθανή επιδότηση ανεργίας,
• αποταμιεύσεις,
• σταθερά μηνιαία έξοδα.
Αν ξέρεις ότι έχεις καθαρό ορίζοντα τριών, έξι ή εννέα μηνών, αλλάζει εντελώς ο τρόπος που μπαίνεις στην αναζήτηση. Σου επιτρέπει να λειτουργήσεις με ψυχραιμία αντί με πανικό.
Το ψυχολογικό κομμάτι
Η απόλυση δεν είναι μόνο οικονομικό ή επαγγελματικό γεγονός. Πειράζει εύκολα την αυτοπεποίθηση, την εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου και την καθημερινή σου σταθερότητα.
Θυμός: φυσιολογικός. Αλλά αν τον βγάλεις δημόσια ή τον μεταφέρεις πρόχειρα στην αγορά, συνήθως θα το πληρώσεις αργότερα.
Ντροπή: επίσης πολύ συνηθισμένη. Δεν σημαίνει ότι απέτυχες συνολικά ούτε ότι «τελείωσες» επαγγελματικά.
Απομόνωση: είναι ίσως η χειρότερη αντίδραση. Μίλα νωρίς με λίγους έμπιστους ανθρώπους. Πρακτικά και συναισθηματικά, αυτό βοηθά περισσότερο απ' όσο νομίζεις.
Πότε ξεκινάς την αναζήτηση
Δεν χρειάζεται να κάνεις αίτηση την ίδια μέρα. Για πολλούς ανθρώπους ένα μικρό διάστημα 7–14 ημερών βοηθά να περάσουν από το σοκ στη συγκροτημένη κίνηση.
Αυτό το διάστημα μπορείς να το χρησιμοποιήσεις για:
• να ενημερώσεις CV και LinkedIn,
• να ορίσεις τι ρόλους θέλεις και τι όχι,
• να βάλεις στόχο μισθού,
• να ενεργοποιήσεις ήρεμα ανθρώπους από το δίκτυό σου.
Η αναζήτηση λειτουργεί καλύτερα όταν έχεις καθαρό στόχο και όχι όταν τρέχεις προς κάθε διαθέσιμη αγγελία.
Πώς το λες σε επόμενους εργοδότες
Η καλύτερη εκδοχή είναι σύντομη, ουδέτερη και καθαρή. Κάτι σαν: «Η εταιρεία προχώρησε σε αναδιάρθρωση και η θέση μου καταργήθηκε. Έκλεισα σωστά την προηγούμενη φάση και τώρα εστιάζω σε ρόλους σαν κι αυτόν.»
Δεν χρειάζεται ούτε να δραματοποιήσεις ούτε να απολογηθείς. Στόχος είναι να τοποθετήσεις το γεγονός και μετά να γυρίσεις γρήγορα στο τι ψάχνεις και τι φέρνεις.
Τι κάνεις στο μεσοδιάστημα
Οι επόμενοι εργοδότες δεν περιμένουν να έχεις κάνει θαύματα. Περιμένουν όμως να δουν ότι έμεινες ενεργός.
Χρήσιμες κινήσεις είναι:
• μια σχετική επιμόρφωση,
• ένα μικρό freelance ή συμβουλευτικό project,
• μια εθελοντική συμβολή που αξιοποιεί τη δουλειά σου,
• πιο συστηματική επανασύνδεση με το δίκτυό σου.
Δεν χρειάζεσαι τέλειο σχέδιο. Χρειάζεσαι σημάδια ότι έχεις ήδη ξαναμπεί σε επαγγελματική κίνηση.
Υποστήριξη
Αν η εταιρεία προσφέρει outplacement ή άλλη υποστήριξη επανένταξης, αξιοποίησέ την. Μπορεί να σε βοηθήσει με CV, αναζήτηση και προσανατολισμό.
Επίσης, άνθρωποι που έχουν περάσει το ίδιο συχνά δίνουν καλύτερη πρακτική βοήθεια από γενικές συμβουλές. Και αν το ψυχολογικό βάρος γίνεται μεγάλο, η στήριξη από ειδικό δεν είναι υπερβολή. Είναι μέρος της αποκατάστασης.
Η μακροπρόθεσμη ματιά
Πολλοί άνθρωποι, όταν κοιτάζουν πίσω, βλέπουν την απόλυση ως σημείο καμπής. Όχι επειδή ήταν ευχάριστη, αλλά επειδή τους ανάγκασε να ξεκαθαρίσουν τι θέλουν, τι αντέχουν και πού πραγματικά έχει νόημα να επενδύσουν τον χρόνο τους.
Αυτό δεν γίνεται αυτόματα. Γίνεται μόνο αν δεν παρασυρθείς από τον φόβο και δεν δεχτείς την πρώτη λύση μόνο και μόνο για να τελειώσει γρήγορα η αβεβαιότητα.