Τι να περιμένεις από την αγορά εργασίας
Η ελληνική αγορά δεν είναι πια η ίδια με αυτήν που άφησαν πολλοί τα χρόνια της κρίσης. Υπάρχουν περισσότεροι διεθνοποιημένοι εργοδότες, μεγαλύτερη εξοικείωση με αγγλόφωνο περιβάλλον και σαφώς μεγαλύτερη σημασία στην εμπειρία που έρχεται από άλλες αγορές.
Το κρίσιμο σημείο είναι το εξής: η εμπειρία σου από το εξωτερικό δεν αρκεί από μόνη της. Πρέπει να μεταφράζεται καθαρά σε αξία για την ελληνική αγορά. Δηλαδή να μπορεί ο εργοδότης να δει πώς ό,τι έκανες έξω συνδέεται με τον ρόλο που ανοίγει εδώ.
Φορολογικά κίνητρα: πρόσεξε ποιο καθεστώς σε αφορά
Άρθρο 5Α
Αφορά πρόσωπα υψηλής οικονομικής επιφάνειας που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα. Η ΑΑΔΕ εξηγεί ότι πρόκειται για ειδικό καθεστώς που συνδέεται με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων και με επένδυση στην Ελλάδα. Δεν είναι το καθεστώς που αφορά τον μέσο εργαζόμενο που επιστρέφει για μισθωτή εργασία.
Άρθρο 5Β
Αφορά συνταξιούχους εξωτερικού που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα. Εμφανίζεται συχνά δίπλα στα άλλα κίνητρα, αλλά δεν αφορά όσους γυρίζουν για να εργαστούν.
Άρθρο 5Γ
Αυτό είναι το καθεστώς που έχει τη μεγαλύτερη πρακτική σημασία για εργαζομένους και ελεύθερους επαγγελματίες που επιστρέφουν. Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, αφορά φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα και αποκτούν εδώ εισόδημα από μισθωτή εργασία ή επιχειρηματική δραστηριότητα. Στο ισχύον πλαίσιο, το 50% αυτού του εισοδήματος απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος για επτά συνεχόμενα φορολογικά έτη, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Ασφαλιστικά
Αν επιστρέψεις ως μισθωτός, η ασφάλισή σου στην Ελλάδα θα περάσει μέσω της μισθοδοσίας και του e-ΕΦΚΑ από την πρώτη ημέρα εργασίας. Αν επιστρέψεις για αυτοαπασχόληση ή επιχειρηματική δραστηριότητα, το θέμα θέλει ξεχωριστή οργάνωση από την αρχή.
Για χρόνους ασφάλισης που έχεις ήδη στο εξωτερικό, το βασικό που πρέπει να θυμάσαι είναι ότι στην ΕΕ, στον ΕΟΧ, στην Ελβετία και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι χρόνοι αυτοί συνυπολογίζονται για παροχές και δικαιώματα, αλλά δεν «μεταφέρονται» αυτούσιοι στο ελληνικό σύστημα. Για χώρες εκτός αυτού του πλαισίου, πρέπει να δεις αν υπάρχει διμερής συμφωνία ή ποια ακριβώς διαδικασία ακολουθείται.
Αναγνώριση πτυχίων και επαγγελματικών προσόντων
Ακαδημαϊκή αναγνώριση
Για τίτλους σπουδών αλλοδαπής, το βασικό σημείο αναφοράς είναι ο ΔΟΑΤΑΠ. Η αίτηση γίνεται πλέον μέσω της πλατφόρμας eDoatap. Αν η θέση που σε ενδιαφέρει ή η επόμενη επαγγελματική σου κίνηση απαιτεί ακαδημαϊκή αναγνώριση στην Ελλάδα, καλό είναι να το κοιτάξεις πριν μετακομίσεις, γιατί η διαδικασία μπορεί να πάρει χρόνο.
Ρυθμιζόμενα επαγγέλματα
Άλλο πράγμα η ακαδημαϊκή αναγνώριση και άλλο η επαγγελματική αναγνώριση. Για ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, χρειάζεται να εξετάσεις ποια είναι η αρμόδια αρχή στην Ελλάδα και ποια διαδικασία προβλέπεται. Το gov.gr και οι σχετικές υπηρεσίες αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων είναι τα σωστά σημεία εκκίνησης.
Αναζήτηση δουλειάς από το εξωτερικό
Η αναζήτηση δουλειάς έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να αποδώσει όταν ξεκινά αρκετά πριν μεταφερθείς οριστικά. Τρεις έως έξι μήνες είναι ένα λογικό παράθυρο για να δεις ρυθμό αγοράς, να χαρτογραφήσεις εταιρείες και να καταλάβεις πώς αντιδρά η αγορά στο προφίλ σου.
Στη διαδικασία αυτή βοηθούν ιδιαίτερα τρία πράγματα:
- καθαρό βιογραφικό που εξηγεί την πορεία σου χωρίς να θεωρεί ότι όλοι ξέρουν τους εργοδότες ή την αγορά στην οποία ήσουν,
- προφίλ στο LinkedIn ή σε αντίστοιχα επαγγελματικά δίκτυα που δείχνει ότι εξετάζεις σοβαρά επιστροφή στην Ελλάδα,
- ενεργοποίηση γνωριμιών, παλιών συνεργατών και επαφών στον κλάδο σου.
Η αγορά εδώ εξακολουθεί να λειτουργεί πολύ με συστάσεις και προσωπική διαδρομή. Δεν αρκεί, αλλά συχνά ανοίγει την πρώτη πόρτα.
Μισθολογικές προσδοκίες
Το πιο συχνό λάθος στην επιστροφή είναι η σύγκριση μισθών με όρους ένα προς ένα. Οι ελληνικές αποδοχές είναι συνήθως χαμηλότερες από μεγάλες αγορές της Δυτικής Ευρώπης ή των ΗΠΑ, αλλά η απόφαση δεν κρίνεται μόνο από τον ονομαστικό μισθό.
Χρειάζεται να κοιτάξεις το σύνολο:
- καθαρό εισόδημα μετά από φόρους και εισφορές,
- κόστος ζωής στην πόλη όπου θα εγκατασταθείς,
- οικογενειακή υποστήριξη ή έξοδα φροντίδας που αλλάζουν με την επιστροφή,
- παροχές, μοντέλο εργασίας και προοπτική εξέλιξης.
Αν φέρνεις διεθνή εμπειρία, γλώσσες, έκθεση σε πιο ώριμες αγορές ή εξειδίκευση που λείπει εδώ, έχει νόημα να διαπραγματευτείς ενεργά και όχι αμυντικά.
Τι να οργανώσεις πριν επιστρέψεις
Φορολογική και διοικητική τακτοποίηση. Δες εγκαίρως θέματα όπως ΑΦΜ, μεταφορά φορολογικής κατοικίας και τα έγγραφα που θα χρειαστείς για εργασία ή σύμβαση μίσθωσης.
ΑΜΚΑ και ασφαλιστική εικόνα. Θα σου χρειαστούν για εργασία, υγεία και αρκετές διοικητικές διαδικασίες.
Τραπεζικός λογαριασμός και βασικά αποδεικτικά. Σε πολλές περιπτώσεις θα χρειαστείς έγγραφα ταυτοποίησης, στοιχεία κατοικίας και φορολογικά στοιχεία για να ξεκινήσεις ομαλά.
Άδειες και δικαιολογητικά. Αν η δουλειά σου συνδέεται με επάγγελμα που ρυθμίζεται ή με οδήγηση, δες από πριν αν απαιτείται μετατροπή άδειας, αναγνώριση ή συμπληρωματική διαδικασία.